Nedir?
D vitamini, bağırsaktan kalsiyum ve fosfor emilimini düzenleyerek kemik mineralizasyonunu sağlayan hormon benzeri bir vitamindir. Raşitizm, uzun süreli D vitamini veya kalsiyum eksikliğine bağlı olarak büyüme çağındaki kemiklerin yeterince sertleşememesi sonucu ortaya çıkan bir kemik gelişim bozukluğudur.
Nedenleri
- Güneş ışığına yetersiz maruziyet
- D vitamininden fakir beslenme, uzun süreli yalnızca anne sütüyle beslenme ve vitamin desteğinin ihmal edilmesi
- Emilim bozuklukları (çölyak hastalığı gibi)
- Böbrek veya karaciğer hastalıkları (D vitamininin aktif forma dönüşümünü etkiler)
- Nadiren genetik (kalıtsal) raşitizm formları
Belirti ve Bulgular
- Bacaklarda eğrilik (O veya X bacak görünümü)
- Büyüme gecikmesi, kas güçsüzlüğü
- Diş çıkarmada gecikme
- Baş şeklinde yumuşama veya şekil bozukluğu (bebeklerde)
- Ağır vakalarda kemik ağrısı ve kırığa yatkınlık
Değerlendirme
Tanı, kan D vitamini düzeyi (25-OH vitamin D), kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz ve paratiroid hormonu ölçümleri ile gerektiğinde el-bilek grafisi gibi kemik görüntülemeleriyle konulur.
Tedavi Yaklaşımı
Tedavi, eksikliğin derecesine göre belirlenen dozlarda D vitamini ve gerekirse kalsiyum desteği ile sürdürülür. Türkiye'de bebeklere rutin D vitamini desteği önerilmektedir. Altta yatan emilim bozukluğu veya böbrek/karaciğer hastalığı varsa bu durumlara yönelik ayrı tedavi planlanır.
Sık Sorulan Sorular
Bebeğime D vitamini desteği ne zaman başlamalı?
Sağlık Bakanlığı önerileri doğrultusunda bebeklerde D vitamini desteğine doğumdan kısa süre sonra başlanması ve düzenli olarak sürdürülmesi önerilir; kesin doz ve süre için izlem hekiminize danışınız.
Raşitizm geri dönüşümlü müdür?
Erken dönemde fark edilip tedavi edilen raşitizmde kemik bulguları büyük ölçüde düzelebilir; tanı gecikirse bazı iskelet değişiklikleri kalıcı olabilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Çocuğunuza özel değerlendirme için lütfen bir çocuk endokrinolojisi uzmanına başvurun.